सुविचार

भाग ३

सुविचार १०१–१५०

अपयशाची भीती टाकावी

प्रयत्न न करणेच खरे अपयश.

स्वतःशी प्रामाणिक राहावे

ढोंग लवकर उघड होते.

छोटे उपकार मोठे होतात

हसणे, मदत करणे यांचे मोल जास्त.

धैर्याने सत्य उभा राहावे

भीतीने खोटे बळावते.

समजूतदारपणा भांडण मिटवतो

ऐकणे हे बोलण्याइतकेच महत्त्वाचे.

स्वभाव मवाळ आणि मन मजबूत

कोमलता कमजोरी नव्हे.

पर्यावरण जपणे कर्तव्य

झाड लावणे ही पुढच्या पिढीची सेवा.

आजचे चांगले कर्म उद्याचे भवितव्य

कृतीतून भविष्य घडते.

आळशी मन संधी गमावते

तयार असलेल्याला संधी दिसते.

शब्द आणि कृती जुळली पाहिजेत

बोलणे आणि वागणे एक असावे.

गरिबी लज्जा नाही आळस लज्जा

कष्टाने मान उंचावतो.

सुखी जीवन साधे नियम पाळते

झोप, व्यायाम, अभ्यास आणि सेवा.

मनाला वश करणे मोठे यश

इंद्रियजय हा खरा विजय.

प्रेमाने शिकवणे चांगले संस्कार देते

भीतीने नव्हे; प्रेमाने रुजते.

दुसऱ्याची निंदा टाळावी

निंदा करणाऱ्याचे मन मलिन होते.

स्वतःचे लक्ष्य स्पष्ट ठेवावे

दिशा कळली की पावले सहज पडतात.

कृतज्ञता आईवडिलांपासून सुरू होते

घरचे उपकार कधी विसरू नयेत.

सत्य मार्ग कठीण पण सुरक्षित

सोप्या चुकीच्या वाटेला भुलू नये.

आनंद वाटला तर वाढतो

हसणे आणि सुख दुसऱ्यांना द्यावे.

कामात रस घ्यावा

रस असला की कष्ट हलके वाटतात.

नकारही नम्रतेने द्यावा

नाही म्हणतानाही आदर राखावा.

स्वतःला सुधारणे समाज सुधारते

बदल स्वतःपासून सुरू होतो.

धीर धरणे शहाणपणाचे लक्षण

घाईने निर्णय बिघडतात.

विद्या विनयाने शोभते

अभिमानाने विद्या लपते.

संकट येते परीक्षा घेण्यासाठी

संकटांतूनच सामर्थ्य दिसते.

मित्रांशी प्रामाणिक राहावे

खोट्या मैत्रीपेक्षा एकटा बरा.

स्वप्न पाहणे पुरेसे नाही

स्वप्नामागे मेहनत हवी.

शांत वाणी प्रभावी असते

किंचाळीपेक्षा शांत शब्द जास्त पोहोचतात.

लोभ टाकला की सुख येते

जे मिळाले त्यात समाधान शोधावे.

न्याय मागण्यापूर्वी न्याय द्यावा

स्वतः अन्याय करू नये.

अभ्यासाची सवय लहानपणी लावावी

पुढे ती सवय साथ देते.

घर स्वच्छ ठेवणे सर्वांचे काम

मदत करणे हीच नीटनेटकेपणा.

सण साजरे करताना वाया नको

आनंदासोबत जबाबदारीही ठेवावी.

देवदर्शनाआधी मन शुद्ध करावे

बाह्य पूजेपेक्षा आंतरिक शुचिता.

अपयश स्वीकारा पण हार मानू नका

शिकून पुन्हा प्रयत्न करावा.

चांगली सवय दगडापेक्षा मजबूत

वाईट सवय सुटणे कठीण; चांगली टिकते.

वेळेवर माफी मागावी

उशीराने दिलग्गी कमी पडते.

हक्क मागण्याआधी कर्तव्य करावे

कर्तव्य पूर्ण झाले की हक्क मजबूत.

स्वतःच्या चुका सुधारणे धाडस

दोष झाकणे कमकुवतपणा.

ज्ञानाने अहंकार येऊ नये

जितके शिकाल तितके नम्र व्हा.

दुसऱ्याला सन्मान द्यावा

सन्मान दिल्याने सन्मान मिळतो.

निसर्ग हा मोठा शिक्षक

ऋतू बदल शिकवतात की काही कायम नसते.

आजचा छोटा उपकार उद्याचे नाते

मदतीची आठवण दीर्घ टिकते.

मनातील भीती शब्दांत येऊ नये

भीती दाखवली की ती वाढते; जिंकली की कमी होते.

शरीर आणि मन दोन्ही सांभाळावे

एक बाजू दुर्लक्षित तर तोल जातो.

सत्यशोधक वृत्ती लावावी

अफवांवर विश्वास ठेवू नये.

कुटुंबप्रमुख उदाहरण ठेवतात

मोठे जसे वागतील लहान तसे शिकतील.

शाळेतील शिस्त जीवनाची शिस्त

वेळेवर येणे ही सवय आयुष्यभर उपयोगी.

अपशब्द टाळावेत

वाईट शब्द कानांतून जातात पण जखम ठेवतात.

स्वतःचे वचन पाळावे

दिलेला शब्द हाच खरा करार.