उसाच्या पोटी कापूस
सद्गुणी माणसाच्या पोटी दुर्गुणी संतती येणे.
ऊन पाण्याने घरी जळत नसतात
वरवर खरे दिसणारे पण प्रत्यक्षात खोटे असणारी आरोप एखाद्यावर केले जाते.
ऊराचे खुराडे आणि चुलीचे तुणतुणे
अतिशय गरिबी किंवा हलाखीची स्थिती असणे.
ऊस गोड लागला म्हणून मुळा सहित खाऊ नये
कोणत्याही गोष्टीचा किंवा कोणाच्याही चांगुलपणाचा गैरफायदा घेऊ नये.
एक कोल्हा सतरा ठिकाणी व्याला
एकामुळे अनेक ठिकाणी त्रास.
एक घाव दोन तुकडे
प्रकरण चिघळत न ठेवता झटकन निर्णय.
एक ना घड भारभर चिंध्या
एकाच वेळी अनेक कामे घेतल्याने सर्व कामे बिघडणे.
एका खांबावर द्वारका
सर्व जबाबदाऱ्या एकावर येणे.
एका दगडाने दोन पक्षी मारणे
एकाच प्रयत्नात दोन कामे साधणे.
एका पिसाने मोर होत नाही
थोड्या यशाने हुरळून जाऊ नये.
एका मान्यात दोन तलवारी राहत नाहीत
दोन प्रभावशाली एकत्र राहू शकत नाहीत.
एका माळेचे मणी
सगळे एकाच स्वभावाचे / सारखे.
एका हाताने टाळी वाजत नाही
भांडणात किंवा वादात दोन्ही बाजू जबाबदार असतात.
एकाची जळते दाढी, दुसरा त्यावर पेटवतो विडी
दुसऱ्याच्या संकटातही स्वतःचा फायदा पाहणे.
एकाने गाय मारली म्हणून दुसऱ्याने वासरू मारू नये
दुसऱ्याच्या चुकीचे अनुकरण करून स्वतः चुकीचे वागू नये.
एन केन प्रकारेण
योग्य अयोग्य किंवा चांगल्या वाईट असा विचार न करता कोणताही भलाबुरा मार्ग अवलंबणे.
ऐंशी तेथे पंचाऐंशी
अतिशय उधळपट्टी किंवा मूर्खपणा करणे.
ऐकावे जनाचे करावे मनाचे
लोकांचे ऐकावे पण शेवटी आपले मन सांगते ते करावे.
ऐरावत रत्न थोर, त्यासी अंकुशाचा मार
मोठ्या व्यक्तीलाही त्रास व अडचणींचा सामना करावा लागतो.
ओझे उचलू तर म्हणे, बाजीराव कोठे
सांगितलेले काम सोडून नुसत्या चौकशा करणे.
ओढ फुटो किंवा शेंडी तुटो
काहीही झाले तरी काम तडीस नेणे.
ओढा तिथे पाणी
जिथे आवड किंवा इच्छा असते, तिथे प्रयत्नही होतात.
ओळखीचा चोर जिवे न सोडी
ओळखीचा शत्रू अनोळखीपेक्षा धोकादायक.
औटघटकेचे राज्य
अल्पकाळ टिकणारे यश किंवा सत्ता.
कणगीत दाणा तर भिल उताणा
गरज भागली की मदत थांबते.
कधी तुपाशी तर कधी उपाशी
जीवनात सुख-दुःख येत राहते; परिस्थिती कायम सारखी नसते.
कर नाही त्याला डर कशाला
ज्याने वाईट केले नाही त्याला घाबरायचे नाही.
करवतीची धार पुढे सरली तरी कापते, मागे सरली तरी कापते
काही गोष्टी केल्या तरी नुकसान आणि नाही केल्या तरी नुकसान.
करावे तसे भरावे
आपण जे करतो त्याचे फळ आपल्यालाच मिळते.
करीन ते पूर्व
मी करीन तेच योग्य, अशी हट्टी वृत्ती असणे.
करून करून भागला, देवध्यानी लागला
भरपूर वाईट कामे करून शेवटी भक्तीमार्ग धरणे.
कशात काय, अन फाटक्यात पाय
वाईटावर वाईट ओढवणे.
कसा याला गाय धारजीनी
दुष्ट आणि कठोर माणसांची सगळेच नरमाइने वागतात.
का ग बाई रोड? म्हणे गावाची ओढ
निरर्थक गोष्टींची चिंता करणे.
कांदा पडला पेवात, पिसा हिंडे गावात
चुकीच्या मार्गाने शोध घेण्याचा मूर्खपणा करणे.
काकडीची चोरी फाशीची शिक्षा
अपराध लहान पण शिक्षा मोठी.
काखेत कळसा गावाला वळसा
जी गोष्ट आपल्या जवळच आहे, ती शोधण्यासाठी सगळीकडे फिरणे.
काजव्याचा उजेड त्याच्या अंगाभोवतीच
प्रभाव मर्यादित असणे.
काट्यात नायटा
छोट्या गोष्टीला भयंकर स्वरूप देणे.
काट्याने काटा काढणे
एका अडचणीने दुसरी अडचण सोडवणे.
काठी मारल्याने पाणी दुभंगत नाही
रक्ताचे नाते सहज तुटत नाही.
काडीची सत्ता आणि लाखाची मत्ता बरोबर येत नाही
पैशापेक्षा सत्तेला अधिक वजन असते.
काडीचोर तो माडीचोर
छोट्या चुकीवरून मोठा अपराध करण्याची सवय.
कानात बुगडी, गावात फुगडी
थोड्या संपत्तीचे मोठे प्रदर्शन करणे.
कानामागून आली आणि तिखट झाली
कनिष्ठ व्यक्ती श्रेष्ठावर वरचढ ठरणे.
काप गेले नी भोके राहिली
वैभव नष्ट झाले आणि फक्त आठवणी उरल्या.
कामापुरता मामा अन ताकापुरती आजी
आपले काम होईपर्यंत एखाद्याची खुशामत करणे.
काळ्या दगडावरील पांढरी रेघ
न बदलणारा पक्का निर्णय.