म्हणी

भाग ७

म्हणी ३०१–३५०

फुले वेचली तिथे गोवर्या वेचू नयेत

जेथे वैभव उपभोगले तेथेच दारिद्र्य कंठू नये.

बकरीचे शेपूट माशाही वारीना व लाजही राखीना

निरुपयोगी गोष्ट.

बडा घर पोकळ वासा

दिसायला श्रीमंत, पण प्रत्यक्षात अभाव असणे.

बळी तो कान पिळी

शक्तिमान दुसऱ्यावर अधिकार गाजवतो.

बाप तसा बेटा

बापाचे गुण अवगुण मुलांच्या अंगी असणे.

बाप तसा बेटा सवाई

मुलगा वडिलांपेक्षा अधिक कर्तबगार असणे.

बाप दाखव नाहीतर श्राद्ध कर

दोनपैकी एक पर्याय निवडावा लागतो.

बारक्या फणसाला म्हैस राखण

धोका असलेल्या व्यक्तीकडे संरक्षण सोपवणे.

बारभाईची शती काय लागेल हाती

अनेक भागीदार झाल्याने नफा ऐवजी नुकसानच जास्त होते.

बावळी मुद्रा देवळी निद्रा

दिसायला बावळट, पण व्यवहार चतुर.

बुडत्याचा पाय खोलात

अवंती होऊ लागली की सर्व बाजूने होते.

बुडत्याला काडीचा आधार

घोर संकटात थोडीशी मदत देखील महत्त्वाची.

बैल गेला आणि झोपा केला

हानी झाल्यावर संरक्षणाची तयारी व्यर्थ.

बोडकी आली व केस कर झाली

विधवा आली आणि लग्न लावून गेली.

बोलाचाच भात आणि बोलाचीच कढी

बोलून सगळ्यांना थक्क करायचे पण कृती मात्र शून्य.

बोलेल तो करेल

फक्त बडबड करणाऱ्याकडून काहीही होऊ शकत नाही.

भटाला दिली ओसरी, भट हातपाय पसरी

आश्रय दिला तरी तो अधिक फायदा घेण्याचा प्रयत्न करतो.

भरवशाच्या म्हशीला टोणगा

ज्याच्यावर भरवसा होता त्यानेच निराशा करणे.

भवती न भवती

बरीच उलट सुलट चर्चा होऊन एखादी गोष्ट करणे.

भांडणाचे तोंड काळे

भांडणाचा परिणाम चांगला नसतो.

भागीचे घोडे की किवणाने मेले

लाभ सर्व घेतील, पण काळजी कोणीच घेत नाही.

भिंतीला कान असतात

गुप्त गोष्टी कुठेही बाहेर पडू शकतात.

भिकेला वाचा नाही

गरज पडली की लाज सोडून मागावे लागते.

भित्या पाठी ब्रह्मराक्षस

भित्र्या माणसावर संकटे कोसळतात.

भीक नको पण कुत्रा आवर

मदत न केली तरी विघ्न आणू नये.

भीड भिकेची बहीण

उगाच भीती बाळगल्यास शेवटी आपणच त्रस्त होतो.

भुकेला कोंडा निजेला धोंडा

गरज असली की काहीही चालते.

मऊ सापडले म्हणून कोपराने खणू नये

चांगुलपणाचा गैरफायदा घेऊ नये.

मन जाणे पाप आपण

केलेले पाप दुसऱ्याला न कळले तरी स्वतःला माहीत असते.

मन राजा, मन प्रजा

हुकुम करणारे मन, पालन करणारे मन, सर्व आपलेच.

मनाएवढा ग्वाही त्रिभुनात नाही

मनासारखी खरे बोलणारा साथीदार साऱ्या जगात नाही.

मनात मांडे पदरात धोंडे

केवळ स्वप्नाने काही मिळत नाही.

मनी वसे ते स्वप्नी दिसे

ज्या गोष्टींचा ध्यास लागलेला असतो, ती स्वप्नात दिसते.

मल्हारी माहात्म्य

नको तिथे नको गोष्ट करणे.

मस्करीची होते कुस्करी

थट्टेचा कधी भयंकर परिणाम होतो.

मांजराच्या गळ्यात घंटा कोण बांधावी

जोखमीचे काम करण्यास कोणी पुढे येत नाही.

मांजरीचे दात तिच्या पिल्लाला लागत नाही

आई-वडिलांचे बोलणे लेकाच्या हिताचे असते.

माणकीस बोललं, झुणकीस लागलं

एकाला बोलणे, दुसऱ्यालाही परिणाम होणे.

मानेवर गळू आणि पायाला जळू

रोग एका जागी, उपाय दुसऱ्या जागी.

मामुजी मेला अन् गांव गोळा झाला

क्षुल्लक गोष्टीचा गवगवा करणे.

मारुतीची शेपूट

लांबत जाणारे काम.

मुंगीला मिळाला गहू, कुठे नेऊ आणि कुठे ठेवू

छोट्या गोष्टींनीही हुरळणे.

मुंगीला मुताचा पूर

लोकांना लहान संकट डोंगराएवढे वाटते.

मुलाचे पाय पाळण्यात दिसतात

भविष्याचा अंदाज लहानपणीच बांधता येतो.

मूर्ख लोक भांडते, वकील घरी बांधते

मूर्खांचे भांडणे आणि तिसऱ्याचा लाभ.

मेल्या म्हशीला मनभर दूध

व्यक्ती गेल्यावर तिचा गुणगौरव करणे.

मेल्याशिवाय स्वर्ग दिसत नाही

प्रत्यक्ष अनुभवाशिवाय गोष्टींचे मूल्य कळत नाही.

मौन सर्वार्थ साधनम्

बडबड करण्यापेक्षा गप्प बसणे हे सर्वात उत्तम.

म्हशीची शिंगे म्हशीला जड होत नाहीत

आपली माणसे / जबाबदारी आपल्याला जड वाटत नाही.

म्हातारीने कोंबडे लपविले म्हणून उजडायचे राहत नाही

निसर्ग नियमानुसार घटना घडतात; फक्त थोडी मेहनत करावी लागते.